ସୌର ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଭିଯାନ
ସୌର ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଭିଯାନ : ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥର ୨୫୦୦ ସିସିଟିଭି କ୍ୟାମେରା ସ୍ଥାପନ ଯୋଜନା
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୯ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬
ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥ ଏକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଚାଳିତ, ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ନିରୀକ୍ଷଣ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ରେଳ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି, ସମସ୍ତ ଡିଭିଜନରେ ଏହାର ସୌରଚାଳିତ ସିସିଟିଭି ନେଟୱାର୍କକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିସ୍ତାର ଚାଲିଛି।
ସଂବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ନିୟୋଜନ
ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥ ୱାଲଟେୟାର (୧୧୩), ସମ୍ବଲପୁର (୪୭) ଏବଂ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରୋଡ୍ (୬) ଡିଭିଜନରେ ୧୬୬ଟି ସୌରଚାଳିତ ସିସିଟିଭି କ୍ୟାମେରା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିଛି। ଏହି କ୍ୟାମେରାଗୁଡ଼ିକ ଷ୍ଟେସନ ପରିସର, ମାର୍ଶାଲିଂ ୟାର୍ଡ, ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂ ଏବଂ ପୃଥକ ଟ୍ରାକ୍ ସେକ୍ସନ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଧିକ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସ୍ଥାନରେ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା, ସୌର ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକ ୨୪ ଘଣ୍ଟା, ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ତଦାରଖ ନିଶ୍ଚିତ କରେ, ବିଶେଷକରି ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଭାବ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ।
ପ୍ରମୁଖ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଯୋଜନା
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନିୟୋଜନର ସଫଳତା ଉପରେ ଆଧାର କରି, ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥ ଏକ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଜୁନ୍ 2026 ସୁଦ୍ଧା, ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାରରେ 2,500 ରୁ ଅଧିକ ସୌରଚାଳିତ CCTV କ୍ୟାମେରା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।
ଏହି ବଡ଼ ଧରଣର ସ୍ଥାପନ ନିରୀକ୍ଷଣ କଭରେଜକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରିବା ସହ ସଂବେଦନଶୀଳ ରେଳ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରୀକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
ଅପରାଧ ହ୍ରାସ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ
ସୌର CCTV କ୍ୟାମେରା ନିୟୋଜନ ଦ୍ୱାରା ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିବା ସେକ୍ସନ ଗୁଡ଼ିକରେ ଅପରାଧିକ ଏବଂ ଅସୁରକ୍ଷିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ହ୍ରାସ ପରିଲିକ୍ଷିତ ହେଉଛି ।
ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଟ୍ରେନ୍ ଉପରେ ପଥର ଫିଙ୍ଗା, କେବୁଲ୍ ଚୋରି, ଅନୁପ୍ରବେଶ ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ ଭାଙ୍ଗିବା ପ୍ରୟାସ ଭଳି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। କ୍ୟାମେରାର ଦୃଶ୍ୟମାନ ଉପସ୍ଥିତି ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିରୋଧକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଯାହା ଅସାମାଜିକ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବାରୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିଛି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଫୁଟେଜ୍ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ, ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ତଦନ୍ତ ଏବଂ ବିଚାରରେ ଉଚ୍ଚ ସଫଳତାକୁ ସକ୍ଷମ କରି RPF ଏବଂ GRP ଭଳି ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକର ଦକ୍ଷତାକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଏହା କେବଳ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହାରରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିନାହିଁ ବରଂ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯାହା ରେଳବାଇ କରିଡରରେ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନକୁ ମଜବୁତ କରିଛି।
ଯାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବାସ୍ତବ ସମୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ବର୍ଦ୍ଧିତ କ୍ୟାମେରା କଭରେଜ ସହିତ, ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ପରିସରଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ନିରନ୍ତର ନଜରରେ ରହିଛି, ଯାହା ଯାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ଆଣିଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରକୃତ ସମୟ ମନିଟରିଂ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ, ଯାହା ଅପ୍ରୀତିକର ଘଟଣା ସମୟରେ ରେଳ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
ଏହି ଉନ୍ନତ ନିରୀକ୍ଷଣ ପରିବେଶ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଳମ୍ବିତ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଡ୍ରୋନ ନିରୀକ୍ଷଣ
ଭୂମି ଆଧାରିତ ନିରୀକ୍ଷଣକୁ ପରିପୂରକ କରିବା ପାଇଁ, ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଟ୍ରାକ୍ ଅଂଶ ସମେତ ଦୁର୍ଗମ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ 10ଟି ଡ୍ରୋନ୍ ନିୟୋଜିତ କରିଛି।
2026 ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଡ୍ରୋନ ଫ୍ଲିଟ୍କୁ 15ଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରାଯିବ, ଯାହା ଏକ ବହୁ ସ୍ତରୀୟ ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଗଠନ କରି, ବ୍ଲାଇଣ୍ଡ ସ୍ପଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ କମାଇ ମୋଟ ସୁରକ୍ଷା ଆବରଣକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ କରିବ।
ସବୁଜ ଏବଂ ସୁଲଭ ପଦକ୍ଷେପ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ CCTV ନେଟୱାର୍କ ସୌର ଶକ୍ତିରେ ଚାଲୁଥିବାରୁ ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ କରେ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରୟାସ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ “ବିକଶିତ ଭାରତ 2047” ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ ସବୁଜ ଢାଞ୍ଚା ଉନ୍ନୟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛି। ଏହା ସହିତ, ଏହି ସିଷ୍ଟମଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ସୁଲଭ, ସର୍ବନିମ୍ନ ପରିଚାଳନା ଖର୍ଚ୍ଚ, ସ୍ୱଳ୍ପ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ରକ୍ଷାଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏହାକୁ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ଦକ୍ଷ କରିଥାଏ।
ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପାଇଁ ଏକ ବିସ୍ତାରଯୋଗ୍ୟ ମଡେଲ୍
ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି, ମୂଲ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱରେ ଏହାର ପ୍ରମାଣିତ ଲାଭ ସହିତ, ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥର ସୌର ନିରୀକ୍ଷଣ ମଡେଲ୍ ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଅନୁସରଣ ପାଇଁ ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି।
2,500ରୁ ଅଧିକ କ୍ୟାମେରା ସହିତ ନେଟୱାର୍କ ବିସ୍ତାର ହେବା ସହିତ, ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳପଥ ସ୍ଥିର ଏକ ବ୍ୟାପକ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମର୍ଥିତ ସୁରକ୍ଷା ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି, ଯାହା ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ପରିଚାଳନାରେ ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି।