ବିକ୍ରମ-୧: ଭାରତର ମହାକାଶ ଭବିଷ୍ୟତର ନୂତନ ଦିଗ ସଂସ୍କାର, ପ୍ରଗତି ଏବଂ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା

ବିକ୍ରମ-୧: ଭାରତର ମହାକାଶ ଭବିଷ୍ୟତର ନୂତନ ଦିଗ ସଂସ୍କାର, ପ୍ରଗତି ଏବଂ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା l ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ: ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମହାକାଶ ହବ୍ ଭାବେ ଉଭା ହେଉଛି ଭାରତଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ ସଂସ୍କାରଦ୍ୱାରା ଐତିହାସିକ ରୂପାନ୍ତରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏଥିରେ ଘରୋଇ ଭାଗିଦାରୀ ସଶକ୍ତ ହୋଇଛି। ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ କକ୍ଷପଥ ରକେଟ୍ ‘ବିକ୍ରମ-୧’ ଉତକ୍ଷେପଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଥିବା ବେଳେ, ଦେଶର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବେସରକାରୀ ମହାକାଶ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ନୀତି ୨୦୨୩ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାକାଶ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ବେସରକାରୀ ଭାଗିଦାରୀ ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଛି, ଯାହା ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନବୋନ୍ମେଷ, ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି। ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ଜଗତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଗ୍ରହ ନିର୍ମାଣ, ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବା, ମହାକାଶ ପ୍ରୟୋଗ ଏବଂ ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ସେବାଗୁଡ଼ିକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛି।ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବ ସଂଖ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି। ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ ଥିଲା। ଏବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୬ରେ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି ଯାହା ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେସରକାରୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ନବୋନ୍ମେଷର ଦ୍ରୁତ ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତର ମହାକାଶ ଅର୍ଥନୀତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି। ଆଜି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮.୪ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିବାବେଳେ, ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୪୦-୪୫ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ହେବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହାକୁ ୧୦୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଅଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ନିରନ୍ତର ସରକାରୀ ସହାୟତା, ଅନୁକୂଳ ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ ସୁଦୃଢ଼ ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ସହଭାଗିତା ଏହି ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯାହା ଭାରତକୁ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ନିର୍ମାଣ, ନବୋନ୍ମେଷ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ହବ୍ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରୁଛି। ମିଶନ ଆଗମନ: ବିକ୍ରମ-୧ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ନିର୍ମିତ କକ୍ଷପଥ ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନବିକ୍ରମ-୧ ନିମ୍ନ ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥକୁ ୩୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନ ପଠାଇବାକୁ ସକ୍ଷମ। କକ୍ଷପଥ ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନଗୁଡ଼ିକ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥିର ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ଯୋଗାଯୋଗ, ନେଭିଗେସନ, ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ବନ କମ୍ପୋଜିଟ୍ ଗଠନ, ବିଶ୍ୱସନୀୟ କଠିନ-ଇନ୍ଧନ ବୁଷ୍ଟର୍ ଏବଂ ଏକ ୩ଡି-ପ୍ରିଣ୍ଟେଡ୍ ତରଳ ଇଞ୍ଜିନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ। ବିକ୍ରମ-୧ ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେସରକାରୀ ଶିଳ୍ପର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତକ୍ଷେପଣ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛି।ମିଶନ ଆଗମନ ଅଧୀନରେ ବିକ୍ରମ-୧ ର ଉତକ୍ଷେପଣ ୧୨ ଜୁଲାଇ ରୁ ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି। ଏହି ମିଶନର ସଫଳତା ଦେଶର ସ୍ୱଦେଶୀ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉତକ୍ଷେପଣ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ସଂସ୍କାରର ସଫଳତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବ।ଏହି ମିଶନ ୪୫୦ କିଲୋମିଟର (୨୮୦ ମାଇଲ୍) ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା ନିମ୍ନ ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରେ ଏକାଧିକ ଗ୍ରାହକ ପେଲୋଡ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସ୍କାଏରୁଟ୍‌ର ସ୍କୋପ ଉପଗ୍ରହ, DCUBEDର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ ପେଲୋଡ୍, ଗ୍ରାହା ସ୍ପେସ୍ ର SOLARAS S3 ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ କସମୋସର୍ଭ ସ୍ପେସର ‘ଏମ୍ବ୍ରେସ୍’ ସାମିଲ ଅଛି, ଯାହାକି କକ୍ଷପଥରେ ଥିବା ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଏକ ରୋବୋଟିକ୍ ଅଙ୍ଗ।ଏହି ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପେଲୋଡ୍ ମଧ୍ୟ ନିଆଯିବ-“କସମିକ୍ ବ୍ଲୁମ୍” ନାମକ ଏକ ପୁଷ୍ପ ଆକୃତିର କଳାକୃତି ଏବଂ ଏକ ୧୮-କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାର ମାଇକ୍ରୋ-ରକେଟ୍। ଏହି ମାଇକ୍ରୋ-ରକେଟ୍‌ରେ ସି. ଭି. ରମଣ, ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ଏବଂ ଏ. ପି. ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କର ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ମାରକୀ ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ଚାଉଳ ଦାନା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସାନ। ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସକ୍ଷମ କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍କାରଭାରତ ସରକାର ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିବା ଏବଂ ନବୋନ୍ମେଷ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସକାଶେ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍କାର ଆଣି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ନୀତି ୨୦୨୩ସରକାର ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ନୀତି ୨୦୨୩ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ (NGEs) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାକାଶ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତରେ ମହାକାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ନିମନ୍ତେ ଦ୍ୱାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଛି। ଏହି ନୀତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ନବୋନ୍ମେଷ ଆଣିବା, ଯାହା ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ। ଏହା ସହିତ, ଏହି ନୀତି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି, ଯାହା ମହାକାଶର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଭାଗିଦାରୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ଏକ ଅଧିକ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ମହାକାଶ ବାତାବରଣ ଆଡ଼କୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସୂଚାଉଛି।ସିଙ୍ଗଲ୍-ୱିଣ୍ଡୋ ମହାକାଶ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସ୍ପେସ୍ ପ୍ରମୋସନ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଅଥରାଇଜେସନ୍ ସେଣ୍ଟର୍ (IN-SPACe) ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ (NGEs) ଦ୍ୱାରା ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ସିଙ୍ଗଲ୍-ୱିଣ୍ଡୋ ଏଜେନ୍ସି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ନୀତି ୨୦୨୩ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିବା IN-SPACe ଏକ ସ୍ଥିର ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଯୋଗ୍ୟ ନିୟାମକ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଜଗତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହା ଇସ୍ରୋର ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ମାଧ୍ୟମରେ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, IN-SPACe ୪,୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ ସଂଗଠନକୁ ପଞ୍ଜିକୃତ କରିଛି, ୧୩୩ ଟି ଅନୁମତି ପତ୍ର ଜାରି କରିଛି ଏବଂ ୧୦୬ ଟି ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି।ଏହା ସହିତ, ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, IN-SPACe କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ବର୍ଷ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ୧୫୦ ମିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ସହଜ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶୀର୍ଷ ୧୦ଟି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସମାନ ମୂଲ୍ୟର ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ଅର୍ଡର ବୁକ୍ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଛନ୍ତି। ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, IN-SPACe ୧୧୮ଟି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସହଜ କରିଛି ଏବଂ ୧୮୯ ଟି ମିଳିତ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଯୋଜନା (JPIPs), ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହଭାଗିତା ଚୁକ୍ତିନାମା (TPAs) ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସହଭାଗିତା ଚୁକ୍ତିନାମା (BPAs) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି, ଯାହା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବାଣିଜ୍ୟିକରଣ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ସହଯୋଗକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି।ବେସରକାରୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାIN-SPACe ସୀଡ୍ ଫଣ୍ଡ୍ ସ୍କିମ୍: ଏହି ଯୋଜନା ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅଭିନବ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ଆବେଦନକାରୀମାନଙ୍କୁ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଦାନ (ଗ୍ରାଣ୍ଟ) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇବା ସହିତ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ପରାମର୍ଶ (ମେଣ୍ଟରସିପ୍), ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ନେଟୱର୍କିଂ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ସହିତ, କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୋଜନା ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସହରୀ ବିକାଶ ପାଇଁ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ସହଯୋଗ କରିଥାଏ।୧,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ପାଣ୍ଠି: IN-SPACe ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏହି ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ପାଣ୍ଠିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେସରକାରୀ ସହଭାଗିତାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା। ଏହି ପାଣ୍ଠି ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପୁଞ୍ଜି ଯୋଗାଇଥାଏ। ଏହା ଦେଶୀୟ ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପାଦନକୁ ସହଯୋଗ କରିବା ସହିତ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବେସରକାରୀ ନିବେଶକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଆସନ୍ତା ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମହାକାଶ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ ରୁ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୯-୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପାଣ୍ଠିକୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ଏହି ପାଣ୍ଠି ଅଧୀନରେ ବାର୍ଷିକ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ୧୦୦ କୋଟିରୁ ୨୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ରହିବ।୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ ପାଣ୍ଠି (ଟିଏଏଫ୍‍): IN-SPACe ଦ୍‍ୱାରା ଏହି ପାଣ୍ଠି ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ପାଣ୍ଠିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ସ୍ୱଦେଶୀ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାରକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା। ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବଜାର ପାଇଁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବେ ଉପଯୋଗୀ ଉତ୍ପାଦରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ଯୋଜନା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ଏମଏସ୍‍ଏମ୍‍ଇ ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ୬୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ବୃହତ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ୪୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇପାରିବେ। ଏହି ସହାୟତା ପ୍ରତି ପ୍ରକଳ୍ପ ପିଛା ସର୍ବାଧିକ ୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ସୀମା ଅଧୀନରେ ରହିବ।ଭାରତର ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ବାଣିଜ୍ୟିକରଣଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ନୀତି ୨୦୨୩ ରେ ନ୍ୟୁସ୍ପେସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ (ଏନ୍‍ଏସ୍‍ଆଇଏଲ୍‍)ର ଭୂମିକାକୁ ଇସ୍ରୋର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଶାଖା ଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଂସ୍ଥା ବାଣିଜ୍ୟିକ ନୀତି ଆଧାରରେ ମହାକାଶ ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ। ଏହା ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା (NGEs) ଉଭୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାକାଶ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ପିଏସଏଲଭିର ବ୍ୟାବସାୟିକ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଏନ୍‍ଏସ୍‍ଆଇଏଲ୍‍ ବେସରକାରୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଆହୁରି ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରୁଛି। ମହାକାଶ ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ଏହାର ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ଏହା ଉପଗ୍ରହ ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଏନ୍‍ଏସ୍‍ଆଇଏଲ୍‍ର ରାଜସ୍ୱ ଦଶ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରଭାବକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା, ୭୦ ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର ଚୁକ୍ତିନାମା ମାଧ୍ୟମରେ ଇସ୍ରୋ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଶିଳ୍ପ ଜଗତକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସେଗୁଡ଼ିକର ବାଣିଜ୍ୟିକରଣକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, ଏନ୍‍ଏସ୍‍ଆଇଏଲ୍‍ ମୋଟ ୧୪୧ ଟି ଉପଗ୍ରହ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୩୮ ଟି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ/ଗ୍ରାହକ ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ୩ ଟି ଭାରତୀୟ ଉପଗ୍ରହ ସାମିଲ ଅଛି, ଯାହା ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ ଭାବରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି।ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଉଦାରୀକୃତ ଏଫଡିଆଇ ନୀତିମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ (ଏଫଡିଆଇ) ନୀତିକୁ ନିବେଶକ-ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଉଦାରୀକୃତ କରାଯାଇଛି। ସଂଶୋଧିତ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ଉପଗ୍ରହ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନାରେ ୭୪% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଏଫଡିଆଇ, ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନ ଏବଂ ସ୍ପେସ୍‌ପୋର୍ଟ ନିର୍ମାଣରେ ୪୯% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଏଫଡିଆଇ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଓ ସବ୍‌ସିଷ୍ଟମ୍ ନିର୍ମାଣରେ ୧୦୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଏଫଡିଆଇର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେବା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର ଏବଂ ମିଳିତ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବା ସହ ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ସହଜତା ଆହୁରି ଉନ୍ନତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।କ୍ଷେତ୍ର/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୀମାପ୍ରବେଶ ପଥଉପଗ୍ରହ-ନିର୍ମାଣ ଅପରେସନ୧୦୦%୭୪% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ୭୪%ରୁ ଅଧିକ ସରକାରୀ ମାର୍ଗଉପଗ୍ରହ ଡେଟା ଉତ୍ପାଦଗ୍ରାଉଣ୍ଟ ସେଗମେଣ୍ଟ ଓ ୟୁଜର ସେଗମେଣ୍ଟ ମହାକାଶଯାନ ଉତକ୍ଷେପଣ ବା ଏହା ସଂଲଗ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଉପ ବ୍ୟବସ୍ଥା।୧୦୦%୪୯% ସ୍ୱୟଚାଳିତ୪୯% ଅଧିକ ସରକାରୀ ମାର୍ଗଉହାକାଶଯାନ ଉତ୍‍କ୍ଷେପଣ ବା ଗ୍ରହଣ ଲାଗି ମହାକାଶ କ୍ରୀଡ଼ାସୃଷ୍ଟିଉପଗ୍ରହ, ଗ୍ରାଉଣ୍ଟ ସେଗମେଣ୍ଟ ଓ ୟୁଜର ସେଗମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଉପକରଣ ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବା ଉପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ ୧୦୦%୧୦୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଏବଂ ଅଧିକ ଗତିଶୀଳ ମହାକାଶ ବାତାବରଣ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି, ଯାହା ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ, ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରେ।ନୀତିରୁ ପ୍ରଗତିସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କାର ଭାରତର ମହାକାଶ ବାତାବରଣରେ ନବୋନ୍ମେଷ, ଘରୋଇ ସହଭାଗିତା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସୁଯୋଗଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ୱାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଛି। ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବା, ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବିକାଶ, ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ସହଭାଗିତା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ୍ତବିକ ପରିଣାମରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି।ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ ରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାଣିଜ୍ୟିକ LVM3 ମିଶନ ସଫଳତାର ସହ ପରିଚାଳନା କରି NSIL ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉତକ୍ଷେପଣ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲା, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ୩୬ ଟି OneWeb ଉପଗ୍ରହକୁ ନିମ୍ନ ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବା ବଜାରରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରାଯାଇଥିଲା।ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ ରେ ‘ମିଶନ ପ୍ରାରମ୍ଭ’ ଅଧୀନରେ ‘ବିକ୍ରମ-ଏସ୍’ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ବିକ୍ରମ-ଏସ୍ ଥିଲା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ବିକଶିତ ରକେଟ୍ ଏବଂ IN-SPACe ଦ୍ୱାରା ଅନୁମତି ପ୍ରାପ୍ତ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ଉତକ୍ଷେପଣ। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ ମିଶନରେ ସେନ୍ସର ଯୁକ୍ତ ତିନୋଟି ଗ୍ରାହକ ପେଲୋଡ୍ ସାମିଲ ଥିଲା, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତର କକ୍ଷପଥ ମିଶନ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତକ୍ଷେପଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲା।ଅଗ୍ନିକୁଲ୍ କସମୋସ୍ ମଇ ୨୦୨୪ ରେ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାସ୍ଥିତ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ଉତକ୍ଷେପଣ ସ୍ଥଳ (‘ଧନୁଷ’) ରୁ ରକେଟ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ଅଣ-ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ହୋଇପାରିଥିଲା। ଏହି ମିଶନ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ସିଙ୍ଗଲ୍-ପିସ୍ ଥ୍ରୀଡି-ପ୍ରିଣ୍ଟେଡ୍ ସେମି-କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ ରକେଟ୍ ଇଞ୍ଜିନର ସଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା।କୃଷି, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା, ଜଳବାୟୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ସହରୀ ଯୋଜନା ଭଳି ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ IN-SPACe ଏକ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହ ନେଟୱର୍କ ପାଇଁ ଏକ ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ସହଭାଗିତାକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛି, ଯାହାର ନେତୃତ୍ୱ ପିକ୍ସେଲ୍ ସହିତ ଧ୍ରୁବ ସ୍ପେସ୍, ସ୍ୟାଟସ୍ୟୁର୍ ଆନାଲିଟିକ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ପିଅରସାଇଟ୍ ସ୍ପେସ୍ ନେଉଛନ୍ତି।ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବାଣିଜ୍ୟିକରଣ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ, IN-SPACe ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ କୁ ୫୧୧ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ, ୧୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏସଏସଏଲଭି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ହସ୍ତାନ୍ତରକୁ ସହଜ କରିଥିଲା, ଯାହା ଶିଳ୍ପ-ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବାକୁ ସକ୍ଷମ କରୁଛି। ବେଲାଟ୍ରିକ୍ସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ମଧ୍ୟ ଡିଆରଡିଓର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି ଅଧୀନରେ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗ୍ରୀନ୍ ପ୍ରୋପଲସନ ସିଷ୍ଟମର ସଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି, ଯାହା ସ୍ୱଚ୍ଛ ପ୍ରଣୋଦନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ମଜବୁତ କରୁଛି।ଏହି ସହଯୋଗୀ ବାତାବରଣ ଭାରତକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହବ୍ ଭାବରେ ଗଢ଼ି ତୋଳୁଛି।ଆଗାମୀ ପଦକ୍ଷେପସରକାରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ବେସରକାରୀ ବାତାବରଣ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇ ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ନୀତି ୨୦୨୩, ଉଦାରୀକୃତ ଏଫଡିଆଇ ନିୟମ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାକାଶ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଛି। ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଗତିଶୀଳ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯାହା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍, ସ୍ୱଦେଶୀ ନବୋନ୍ମେଷ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ମିଶନ ଆଗମନ ଅଧୀନରେ ବିକ୍ରମ-୧ ଉତକ୍ଷେପଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏହା କେବଳ ଏକ ବୈଷୟିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବ। ଏହା ଭାରତର ବେସରକାରୀ ମହାକାଶ ଶିଳ୍ପର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଇସ୍ରୋ-ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମିଶନରୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ମହାକାଶ ବାତାବରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯାତ୍ରା ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କାର ଏଜେଣ୍ଡାର ସଫଳତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ। ନିରନ୍ତର ନୀତିଗତ ସହାୟତା, ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ସହଭାଗିତା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ନବୋନ୍ମେଷ ସହିତ, ଭାରତ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମହାକାଶ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ଉଭା ହେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ।