ଏଲ୍ନିନୋ ଚିନ୍ତା:
ଏଲ୍ନିନୋ ଚିନ୍ତା: ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ସହ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମହଜୁଦ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶଏଲ୍ ନିନୋର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଏଥିଲାଗି ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରସ୍ତୁତିମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ସମୀକ୍ଷା କଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଯୋଗ ଦେଲେ କୃଷି, ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ, ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଖାଉଟି ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗର ସଚିବ ଏଲ୍-ନିନୋର ପ୍ରଭାବକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ଲାଗି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ବିସ୍ତୃତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଉପୁଜୁଥିବା ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବା ସହ କୃଷି ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯେପରି ପ୍ରଭାବିତ ନହୁଏ ସେଥିପାଇଁ ମାଇକ୍ରୋ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ରଣନୀତି ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏଲନିନୋ ପରିସ୍ଥିତି ଭାରତର କୃଷି ଓ ସାଧାରଣ ଉତ୍ପାଦନ ସମେତ ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏଣୁ ଏହିଭଳି ପରିସ୍ଥିତିକୁ କିପରି ମୁକାବିଲା କରାଯାଇପାରିବ ସେଥିଲାଗି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସଚିବ ପିକେ ମିଶ୍ର ଏହି ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। କୃଷି, ଶକ୍ତି, ସମବାୟ, ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ପରିମଳ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ, ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର, ପଶୁପାଳନ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ, ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ, କୃଷି ଗବେଷଣା ଓ ଶିକ୍ଷା, ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ, ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ, ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର, ଆର୍ଥିକ ସେବା, ସାର ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗ ସମେତ ପନ୍ଦରରୁ ଅଧିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଚିବ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏ ସମୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଆବଶ୍ୟକ ମତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଆରମ୍ଭରୁ, ଆଇଏମଡିର ଅଧିକାରୀମାନେ ଜୁନ୍ ମାସରେ ଏବଂ ୭ ଜୁଲାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମଗ୍ରିକ ବର୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଆଇଏମଡି ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଦେଶରେ ମୌସୁମୀ ବାୟୁର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏଲ୍ ନିନୋର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଗୁଜରାଟ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମୌସୁମୀ ଆଗମନରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଦିନ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଜୁଲାଇ ୭ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷା ସହିତ, ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ବର୍ଷାର ନିଅଣ୍ଟିଆ ସ୍ଥିତି ହ୍ରାସ ପାଇ -୧୨% କୁ ଚାଲିଆସିଛି। ଜୁଲାଇର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଦେଖାଯାଇଛି। ଜୁଲାଇ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟରେ ଦୁର୍ବଳରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଏଲ୍ ନିନୋ ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଉଛି କାରଣ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ମୌସୁମୀ ଋତୁର ୩୦% ରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଏଲ୍ ନିନୋ ବର୍ଷରେ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ କମ୍ ବର୍ଷା ହେବ ବୋଲି କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତତା ନାହିଁ।କେନ୍ଦ୍ର କୃଷି ସଚିବ ଖରିଫ ଋତୁରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ। ବର୍ଷା, ଜଳାଶୟ ସଂରକ୍ଷଣ, ଫସଲ ବୁଣା, ସାମଗ୍ରୀର ଉପଲବ୍ଧତା, ବଜାର ଟ୍ରେଣ୍ଡ, ଉପୁଜୁଥିବା ପୋକ ଏବଂ ରୋଗ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶି କ୍ରପ୍ ୱେଦର୍ ୱାଚ୍ ଗ୍ରୁପର ସାପ୍ତାହିକ ବୈଠକ ଡକାଯାଉଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମୟୋଚିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ମୁକାବିଲା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ। ୨୬୨ ଟି ସଂକଟାପନ୍ନ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା କୃଷି ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯୋଜନାକୁ ଅପଡେଟ୍ କରାଯାଇଛି। ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ କୃଷି ଅନୁସନ୍ଧାନ ପରିଷଦ ଦ୍ୱାରା “ଭାରତୀୟ କୃଷିରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ବିପଦର ପରିଚାଳନା” ପାଇଁ ମାନକ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହା ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ କିସମ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ନିଅଣ୍ଟିଆ ବର୍ଷା ସତ୍ତ୍ୱେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବଜାୟ ରହିଛି।ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା ଏବଂ କିସାନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତୀକରଣ ପାଇଁ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ କୃଷି, ଆର୍ଥିକ ସେବା ଓ ସମବାୟ ବିଭାଗକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତୀକରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ବିଭାଗକୁ ମାକ୍ରୋ ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋ ଉଭୟ ସ୍ତରରେ ଶୁଖିଲା ନଡା ବା କୁଟା, ସବୁଜ ଘାସ ଏବଂ ଗୋଖାଦ୍ୟର ଉପଲବ୍ଧତା ଆକଳନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ପରିମଳ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ପରିସ୍ଥିତିର ଅନୁଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଆଜି ସୁଦ୍ଧା ସ୍ଥିତି ସ୍ଥିର ଥିବା ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ବିଭାଗ ସଂକଟାପନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରୀୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ଅନୁଧ୍ୟାନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ଦେଶରେ ଭୂତଳ ଜଳ ଏବଂ ଜଳାଶୟର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଯଦିଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ଥିର ରହିଛି, ତଥାପି ସମଗ୍ର ଋତୁରେ କ୍ରମାଗତ ନଜର ରଖିବାକୁ ହେବ।ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ (ହୀଟ୍ ୱେଭ୍) ପାଇଁ ପରାମର୍ଶବଳୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ, ଅଧିକ ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ଡେଙ୍ଗୁର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଉଭୟର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଉଛି। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତର୍କତା ଏବଂ ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯୋଗାଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ।ଖାଉଟି ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଚାଉଳ, ଗହମ ଓ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବଫର୍ ଷ୍ଟକ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସାର ବିଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ରବି ଋତୁ ପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବାଲାନ୍ସ ଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସାରର ମାକ୍ରୋ ଓ ମାଇକ୍ରୋ ଉଭୟ ସ୍ତରର ଉପଲବ୍ଧତାକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ବିଭାଗକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଜୁଲାଇ ୧ ରୁ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ- ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଫର୍ ରୋଜଗାର ଏବଂ ଆଜୀବିକା ମିଶନ’ ଅଧୀନରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତରେ ୧ କୋଟି ଶ୍ରମ ଦିବସ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି। କୃଷି ଗବେଷଣା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ବିହନ କିସମର ପ୍ରସାର ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭାଗ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧତାର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ।ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସାମଗ୍ରିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ସଂକଟାପନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମୌସୁମୀ ବା ବିଳମ୍ବିତ ମୌସୁମୀର ପ୍ରଭାବକୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି ଆକଳନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ପ୍ରତିକାରମୂଳକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ।ଗୋଖାଦ୍ୟ ବିକାଶ ଯୋଜନା ସହିତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଗୋଖାଦ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହ ନିୟମିତ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସଂକଟାପନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ପାନୀୟ ଜଳର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ହେବା ଉଚିତ। ସଂକଟାପନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳାଶୟର ଜଳସ୍ତର ନିୟମିତ ନଜରରେ ଥିଲା ଏବଂ ଜଳାଶୟ ଜଳର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧ ଜଳର ବିଜ୍ଞାନସମ୍ମତ ଉପଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମାଧାନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।