ଏସଆଇଆରରେ ୧୩ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଭୋଟ୍ କାଟି ଦିଆଯାଇଛି କି ?

ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ଏସଆଇଆରରେ ୧୩ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଭୋଟ୍ କାଟି ଦିଆଯାଇଛି କି ?ଉତ୍ତର: ନା। ଏସଆଇଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ୧୩ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଭୋଟ୍ କାଟି ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି କହିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍ ।ଏସଆଇଆର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରଥମେ ଏକ ‘ଚିଠା ବା ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଭୋଟର ତାଲିକା’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।ଏହି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକାରେ ପ୍ରାୟ ୧୩ କୋଟି ଭୋଟରଙ୍କୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ, ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ, ମୃତ କିମ୍ବା ଜାଲ୍‌/ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପଞ୍ଜୀକୃତ ବା ଏସଡିଡି ରୂପେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି।ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୨.୮ କୋଟି ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି, ୩ କୋଟି ଅନୁପସ୍ଥିତ କିମ୍ବା ଠିକଣା ମିଳୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ୬.୩ କୋଟି ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଅନ୍ୟତ୍ର ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧ କୋଟି ଏପରି ଭୋଟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲେ (ଅର୍ଥାତ୍ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ନକଲି ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପଞ୍ଜୀକୃତ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା)।ଏହି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକା ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ୨୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ‘ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଏଜେଣ୍ଟ’ (ବିଏଲଏ)ଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ଯାହାଫଳରେ ସେମାନେ ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କର ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ।ତେଣୁ, ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକାରେ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ଏବଂ ‘ଅନ୍ତିମ ଭୋଟର ତାଲିକା’ରୁ ନାମ ହଟିଯିବା – ଏହି ଦୁଇଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଅଟେ।ଏସଆଇଆରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ହଟାଇବା ନୁହେଁ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି ତ୍ରୁଟିକୁ ସୁଧାରିବା।ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ଫର୍ମ ୬ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି କି? ଏହାର ସତ୍ୟତା କ’ଣ?ଉତ୍ତର: ଫର୍ମ ୬ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ ।ଏସିଆଇଆର ସମୟରେ, ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତଙ୍କ ସର୍ବସମ୍ମତ ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏସଆଇଆର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାରେ ଏକ ଘୋଷଣାନାମା ଫର୍ମ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି ।ଭୋଟରମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ‘ଫର୍ମ ୬’ ଏବଂ ଘୋଷଣାନାମା ଫର୍ମକୁ ଏକତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଗତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଦୁଇଥର ଓଟିପି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ।’ଫର୍ମ ୬’ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି; ଭୋଟରଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ କେବଳ ଆବଶ୍ୟକ ‘ଘୋଷଣାନାମା’କୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି ।ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ୨୭ ମେ ୨୦୨୬ ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଏସଆଇଆର ନିର୍ଦ୍ଦେଶର ବୈଧତାକୁ କାଏମ ରଖିଥିଲେ।ସରଳ କଥା ହେଲା ଯେ ‘ଫର୍ମ ୬’ ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ । ଭୋଟରଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ‘ଫର୍ମ ୬’ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ‘ଘୋଷଣାନାମା ଫର୍ମ’ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଓଟିପି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୁଇଥର ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ।ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ଭୋଟର ତାଲିକା ଡାଟାବେସ୍‌କୁ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ କରାଯାଇଛି କି?ଉତ୍ତର: ନା, ଆଦୌ ନୁହେଁ ।ଭୋଟର ତାଲିକା ଡାଟାବେସ୍ ପୂର୍ବରୁ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ତାହା ପୂର୍ବପରି ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ରହିଛି।ଏହାର ସରଳ କାରଣ ହେଉଛି, ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ (ସିଇଓ)ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଅଧିକାରୀ (ଇଆରଓ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସର୍ବଦା ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ରହିଛି ।ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଯେ, ଇସିଆଇନେଟ୍‌ର ଇଆରଓନେଟ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଅଧୀନରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ଡାଟାବେସ୍ କେବେହେଲେ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ କରାଯାଇନାହିଁ ।ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ଭୋଟର ତାଲିକା ଡାଟାବେସ୍ ପୂର୍ବପରି ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ହୋଇ ରହିଛି ଏବଂ ଇଆରଓମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଇନଗତ ତଥା ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ କ୍ଷମତାରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ।ଅଧିକାରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଡିଜିଟାଲ୍ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଭୋଟର ତାଲିକାର ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା କିମ୍ବା ଏହାର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଗଠନରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ ।ପ୍ରଶ୍ନ: ନୂଆ ପିଢ଼ି ବା ଜେନ୍‌ ଜି ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବାରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ଅଛି କି?ଉତ୍ତର: ନା, ଆଦୌ ନୁହେଁ । ବରଂ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସହଜ କରାଯାଇଛି ।୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂରଣ କରିଥିବା କିମ୍ବା ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଯେକୌଣସି ଯୁବକ-ଯୁବତୀ ଚାରୋଟି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ତାରିଖ (୧ ଜାନୁଆରୀ, ୧ ଅପ୍ରେଲ, ୧ ଜୁଲାଇ ଏବଂ ୧ ଅକ୍ଟୋବର) ଆଧାରରେ ମତଦାତା ତାଲିକାରେ ନିଜ ନାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିପାରିବେ।ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ଏସଏସଆର କିମ୍ବା ଏସଆଇଆର ଭଳି ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ । ନୂଆ ପିଢ଼ି ବା ଜେନ୍‌ ଜି ବର୍ଗର ଭୋଟରମାନେ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ‘ଫର୍ମ-୬’ ପୂରଣ କରି ମତଦାତା ତାଲିକାରେ ନିଜ ନାମ ଯୋଡ଼ି ପାରିବେ।୨୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ (ଯେବେଠାରୁ ଏସଆଇଆର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା) ଠାରୁ, ପ୍ରାୟ ୨.୩୭ କୋଟି ନୂତନ ‘ଜେନ୍-ଜି’ ଭୋଟର (୧୮-୨୮ ବୟସ ବର୍ଗର) ମତଦାତା ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆହୁରି ଅନେକ ଭୋଟର ଏଥିରେ ଯୋଡ଼ି ହେଉଛନ୍ତି।ପ୍ରତି ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ଲକ୍ଷ ‘ଜେନ୍-ଜି’ ଭୋଟର ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଯୋଡ଼ି ହେଉଛନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରତିଦିନ ୫୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟର ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେଉଛନ୍ତି।ଆହୁରି, ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ନିର୍ବାଚକ ତାଲିକାରେ ମୋଟ ୧୭.୩୮ କୋଟି ‘ଜେନ୍-ଜି’ ଭୋଟର (୧୮-୨୮ ବୟସ ବର୍ଗର) ଅଛନ୍ତି।ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ‘ଜେନ୍-ଜି’ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ‘ନିର୍ବାଚନ ସାକ୍ଷରତା କ୍ଲବ୍’ (ଇଏଲସି)ଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶିବିର ଏବଂ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି । ଏହା ଯୁବ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ମତଦାତା ତାଲିକାରେ ସହଜରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୋଟ୍ ଦେବାର ଅଧିକାର ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।’ଜେନ୍-ଜି’ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚକ ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଖୋଲା, ସରଳ ଏବଂ ବର୍ଷସାରା ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି ।ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ଇସିଆଇରେ କୌଣସି ଅନିୟମିତତା ହୋଇଥିଲା କି? ସିଇସି ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରି ଏକାକୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ କି?ଉତ୍ତର: ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର । ଆସନ୍ତୁ ଏହାକୁ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝିବା।ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ହେଉଛି ତିନି-ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଆୟୋଗ—ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି।’ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଅଧିନିୟମ, ୨୦୨୩’ର ଧାରା ୧୮(୧) ଅନୁଯାୟୀ, ଆୟୋଗ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ବଣ୍ଟନ କିପରି ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସର୍ବସମ୍ମତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି।ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ, ଇସିଆଇଙ୍କ ନାମରେ ଜାରି କରାଯାଉଥିବା ଚିଠି ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ‘କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ନିୟମାବଳୀ’ ଏବଂ ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଜାରି କରାଯାଇଥାଏ।ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବା ପରେ, ଆୟୋଗର ଅଧିକୃତ ଅଧିକାରୀମାନେ ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ସଂପୃକ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି।ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଯେ, ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ—ଅର୍ଥାତ୍ ତିନିଜଣ କମିଶନରଙ୍କ ସହମତିରେ—ନିଆଯାଇଛି।ଏହା ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ, କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କମିଶନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶ୍ନ, ମତାମତ କିମ୍ବା ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯିବା ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଘଟଣା। ଯେକୌଣସି ଅନୁଷ୍ଠାନର ବିଚାର-ବିମର୍ଶ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଅଂଶବିଶେଷ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।ପ୍ରତ୍ୟେକ ମତାମତକୁ “ଅସହମତି” କିମ୍ବା ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନକୁ “ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ” ବୋଲି ବିଚାର କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ତାହା ପୂର୍ବରୁ ହେଉଥିବା ଆଲୋଚନା—ଏ ଦୁଇଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ବିଷୟ।ଇସିଆଇରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଇନଗତ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ। ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ଇସିଆଇ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ମତାମତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ।ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ “ଭୁଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟ” ବୋଲି କହିବା କିମ୍ବା ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ ଆୟୁକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରିଥିଲେ ବୋଲି କହିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍ ଅଟେ। ଏହା କେବଳ ଗୁଜବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବାର ଏକ ବିଫଳ ପ୍ରୟାସ ମାତ୍ର ।ପ୍ରଶ୍ନ ୬: ଏସଆଇଆର ଭୋଟ୍ ଚୋରି କରିବାର ଏକ ଉପାୟ କି ଏବଂ ବିଜେପି ବିହାର ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନରେ “ଭୋଟ୍ ଚୋରି” ମାଧ୍ୟମରେ ଜିତିଥିଲା କି ?ଉତ୍ତର:ସର୍ବପ୍ରଥମେ, ‘‘ଭୋଟ୍ ଚୋରି’’ ବୋଲି କୌଣସି ବିଷୟ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ମିଥ୍ୟା ଓ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ଧାରଣା ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଏକ ଶବ୍ଦ ମାତ୍ର ।ଏହାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ—ଯେଉଁଥିରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭୋଟ୍ ଦେବା ଏବଂ ଭୋଟ୍ ଗଣତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।୧. ଏସଆଇଆର ସମୟରେ ମତଦାତା ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ କିପରି?ବିଏଲଓମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଏବଂ ଘରକୁ ଘର ଯାଇ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ମତଦାତା ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।ସେମାନଙ୍କ ସହିତ, ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ୨୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ‘ବୁଥ୍ ଲେଭଲ୍ ଏଜେଣ୍ଟ’ (ବିଏଲଏ) ମଧ୍ୟ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖନ୍ତି।ସେମାନେ କେବଳ ନାମକୁ ମାତ୍ର ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତି ନାହିଁ; ବରଂ ଏହି ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଏଲଏ ମାନେ ଜଣେ ‘ସମାନ୍ତରାଳ ଅଡିଟର୍’ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।ଖସଡ଼ା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଖସଡ଼ା ଭୋଟର ତାଲିକା ସହିତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିଏଲଏମାନଙ୍କୁ ‘ଅନୁପସ୍ଥିତ’, ‘ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ’, ‘ମୃତ’ ଏବଂ ‘ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ’ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ତାଲିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ଏହାର ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ଏହି ସୂଚନା ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ।ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ, ଯେକୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟର ଖସଡ଼ା ତାଲିକାରେ ଥିବା ତଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦାବି କିମ୍ବା ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ।କେବଳ ଏତିକିରେ ଏହା ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ଇଆରଓଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପିଲ୍ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।୨. କାହାରି ନାମ ମନଇଚ୍ଛା କାଟି ଦିଆଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ।ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ, ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଧାରରେ ଇଆରଓଙ୍କୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କହିଲେ, ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ବିଏଲଓମାନେ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଯାଞ୍ଚ କରୁଥିବାବେଳେ, ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ୨୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ବିଏଲଏ ଏହାକୁ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଦାବି, ଆପତ୍ତି ଏବଂ ଅପିଲ୍ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ—ଯେତେବେଳେ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ସମାନ୍ତରାଳ ଅଡିଟ୍‌ର ଏତେ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି, ସେତେବେଳେ “ଭୋଟ୍ ଚୋରି” କିପରି ହୋଇପାରିବ?୩. ଭୋଟ୍ ଗ୍ରହଣ ଦିନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହେ ।ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କର ପୋଲିଂ ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତି ଏବଂ ମତଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତି।ଇସିଆଇ ଏକ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ତିନିଜଣ ଆୟୁକ୍ତ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଶତପ୍ରତିଶତ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ୱେବ୍‌କାଷ୍ଟିଂ କରାଯାଉଛି। ଏହା ମତଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିଥାଏ।ବିହାର ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭୋଟର ମତଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ନିର୍ବାଚନଗୁଡ଼ିକରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭୋଟର ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।୪. ଭୋଟ୍ ଗଣତି ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତି।ଗଣତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କର ‘ଗଣତି ଏଜେଣ୍ଟ’ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତି ଏବଂ ଗଣତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତି ।ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କହିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ—ଯଥା ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି → ଯାଞ୍ଚ → ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି → ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ତାଲିକା → ମତଦାନ → ଭୋଟ୍ ଗଣତି—ରାଜନୈତିକ ଦଳ, ପ୍ରାର୍ଥୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।ସରଳ ଏବଂ ସିଧା କଥା ହେଉଛି ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏକ ବନ୍ଦ ଦ୍ୱାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ । ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ବିଏଲଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ବିଏଲଏଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମକାଳୀନ ଯାଞ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଥାଏ ।ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଶୁଣା କଥାକୁ ବିଶ୍ୱାସ ନ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ ।ପ୍ରଶ୍ନ ୭. ବିଜେପି ଯେପରି ଭୋଟ୍ ଚୋରି କରିପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ କ’ଣ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ସିଇସି ଚୟନ ପ୍ୟାନେଲରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା?ଉତ୍ତର: ଏହି ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ଏବଂ ଭିତ୍ତିହୀନ ।୨୦୨୩ ମସିହାର ଆଇନ୍ ପୂର୍ବରୁ, ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ମାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସୁପାରିସ କ୍ରମେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଯୁକ୍ତ କରୁଥିଲେ। ଏହି ନିଯୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିବା କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଇନ୍ ନଥିଲା।’ଅନୁପ ବରନୱାଲ ବନାମ ଭାରତ ସରକାର’ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ଆଇନ୍ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ଆଇନ୍ ପ୍ରଣୟନ କରାଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କୋର୍ଟ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ କମିଟିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲେ ।କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ସଂସଦରେ ଏକ ନୂତନ ଆଇନ ଗୃହୀତ ହେଲା ଯାହା ଏକ ନୂତନ ଚୟନ କମିଟି ଗଠନ କଲା। ଏହି କମିଟିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନିତ ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ।ପୂର୍ବ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତୁଳନାରେ – ଯେଉଁଥିରେ ସରକାରଙ୍କ ସୁପାରିସ କ୍ରମେ ନିଯୁକ୍ତି କରାଯାଉଥିଲା – ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ଉନ୍ନତ କମିଟି-ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥାଆନ୍ତି ।ପ୍ରଶ୍ନ ୮: କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଇସିଆଇ ନେଟ୍‌ ଆପରେ କଟକଣା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା କି?ଉତ୍ତର: ଆଦୌ ନୁହେଁ ।ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି, ଇସିଆଇନେଟରେ ଆଇନଗତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଏପରି କୌଣସି କଟକଣା ଲଗାଯାଇନାହିଁ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଆଇନଗତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ।ଏସଆଇଆର ଘୋଷଣା ହେବା ପରଠାରୁ, ଇସିଆଇନେଟ ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୦୯ଟି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇସାରିଛି। ଏହି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି। ଏଇଆରଓ, ଇଆରଓ, ଡିଇଓ ଏବଂ ସିଇଓମାନେ ଏହି ଅଧିବେଶନଗୁଡ଼ିକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।ଏହି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅଧିବେଶନଗୁଡ଼ିକ ସମୟରେ, ପ୍ରବେଶ ଉପରେ କଟକଣା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇନାହିଁ ।ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ: ଇସିଆଇନେଟ ହେଉଛି ଏକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯାହା ‘ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧି ଆଇନ, ୧୯୫୦’, ‘ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧି ଆଇନ୍, ୧୯୫୧’ ଏବଂ ଇସିଆଇ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ।ବିଏଲଓ, ଏଇଆରଓ, ଇଆରଓ, ଡିଇଓ ଏବଂ ସିଇଓମାନେ ନିଜର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଇଡି ଏବଂ ପାସୱାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରି ଇସିଆଇନେଟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆଇନଗତ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରିବେ ।ଇସିଆଇନେଟରେ ଅନଧିକୃତ ପ୍ରବେଶ, ହେରଫେର କିମ୍ବା ହେରଫେରକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କଠୋର ତଥ୍ୟ-ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୋଟୋକଲ, ଆଇଟି ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଅଡିଟ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ଅଛି।ଏହା ପ୍ରବେଶକୁ ଅବରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ବୈଧାନିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସୁଗମ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିରାପଦ ଏବଂ ନିରାପଦ ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିବେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି ।ତେଣୁ, “କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଇସିଆଇନେଟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା” ବୋଲି ଦାବି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ। କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକାରୀମାନେ ଇସିଆଇନେଟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ନ୍ୟସ୍ତ ଭୂମିକା ଏବଂ ବୈଧାନିକ ଦାୟିତ୍ୱ ସୁଚାରୁରୂପେ ସମ୍ପାଦନ କରୁଛନ୍ତି ।ପ୍ରଶ୍ନ ୯. ଗୋଆର ୯୭ ଜଣ ଭୋଟରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟିବା ପରି ଇସିଆଇନେଟ ଆପ୍/ସଫ୍ଟୱେର୍ କ’ଣ ପ୍ରକୃତ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରୁଥିଲା?ଉତ୍ତର: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟାଇସିଆଇନେଟ୍‌ ଆପ୍ କିମ୍ବା ସଫ୍ଟୱେର୍‌ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ କାଟିବା ନୁହେଁ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ କରିବା। ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକା ପରିଚାଳନାକୁ ସୁଗମ କରିବା ଏହାର ଅନ୍ୟତମ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ।ଭୋଟର ତାଲିକାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରକାଶନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଇନ୍ ଏବଂ ଇସିଆଇର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଟରଙ୍କୁ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କିମ୍ବା ବାଦ୍ ଦେବା ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଇସିଆଇନେଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ଇଆରଓ ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ।ଗୋଆର ୯୭ଟି ମାମଲାରେ, ଇଆରଓମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅଜାଣତରେ ତ୍ରୁଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଇସିଆଇନେଟ୍‌ ସଫ୍ଟୱେର୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତ ଭୋଟରଙ୍କୁ କାଟିବା ମାମଲା ନଥିଲା।କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟର ଯେପରି ବାଦ୍ ନ ପଡ଼ନ୍ତି ସେ ନେଇ ଇସିଆଇଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି । ଏହି ନୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିନଥିବା ୯୭ଟି ମାମଲାକୁ ପୃଥକ ଭାବେ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ବିଏଲଓମାନେ ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ଏହି ଭୋଟରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଫର୍ମ-୬’ ପୂରଣ କରିଥିଲେ।ଏହି ଭୋଟରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସାମିଲ ସାରିଥିବା ବେଳେ ଅବଶିଷ୍ଟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି ।ଇସିଆଇନେଟ୍‌ ପ୍ରକୃତ ଭୋଟରଙ୍କୁ ବାଦ୍‌ ଦିଏନାହିଁ । ଏହା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯାହା ଭୋଟର ତାଲିକା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଭୋଟର ପଞ୍ଜିକରଣକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ଏହା ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆଇନ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।ଇସିଆଇନେଟ୍‌ ଆପକୁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆଇନ, ନିର୍ବାଚନ ନିୟମ ଏବଂ ଇସିଆଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ